Jak uzyskać zaległe wynagrodzenie od pracodawcy?

Podstawowym obowiązkiem pracodawcy względem pracownika jest wypłata należnego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 85 kodeksu pracy, wypłaty wynagrodzenia za pracę dokonuje się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie. Wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Jeżeli ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłaca się w dniu poprzedzającym. Strony umowy o pracę mogą ustalić w umowie terminy wypłaty wynagrodzenia korzystniejsze dla pracownika. Pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy.

Pracownik, który nie otrzymuje wynagrodzenie za pracę w pełnej wysokości, bądź terminowo, ma kilka możliwości, aby uzyskać od pracodawcy wypłatę zaległej pensji. Jedną z nich jest zawiadomienie Inspekcji Pracy, która w trybie art. 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy może nakazać pracodawcy wypłatę należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Nakaz ten podlega natychmiastowemu wykonaniu, jednak pamiętać należy, że nie stanowi on tytułu wykonawczego, na podstawie którego pracownik mógłby egzekwować swoje uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Ma on jedynie zdyscyplinować pracodawcę, albowiem pracodawca, który nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Dodać należy, że aby nakaz wypłaty wynagrodzenia przysługującego pracownikowi mógł zostać wydany, obowiązek objęty nakazem musi być wymagalny i bezsporny. Gdyby zasadność wypłaty świadczeń budziła wątpliwości, jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd powszechny. Do sądu wystąpić można z powództwem o zapłatę także w sytuacjach niewątpliwych, bez konieczności udawania się do inspekcji pracy, tym bardziej, że w sprawach do 50.000 zł pracownik nie uiszcza opłaty sądowej od pozwu. Kolejnym ułatwieniem dla pracownika jest możliwość wytoczenia powództwa przed sądem, w którego okręgu pracownik zamieszkuje, ale także przed sądem, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, bądź gdzie znajduje się zakład pracy. Sąd, który zasądza na rzecz pracownika zaległe wynagrodzenie, z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. To już oznacza, że taki wyrok, na wniosek pracownika, może podlegać przymusowej egzekucji przez komornika w części objętej rygorem.

Pracownik, który nie otrzymuje wynagrodzenia od pracodawcy, ma również prawo rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Orzecznictwo sądowe wskazuje, że niedopełnienie obowiązku wypłaty pensji może być traktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy, uzasadniające rozwiązanie umowy przez pracownika w tym trybie (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 lipca 2005 r., sygn. akt I PK 276/04). Oświadczenie pracownika powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy, i nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o niewypłaceniu przez pracodawcę w terminie wynagrodzenia. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeśli umowa została zawarta na czas określony – w wysokości płacy za 2 tygodnie.

Często zdarza się, że pracodawca na problemy finansowe i w ten sposób tłumaczy niemożność zapłaty wynagrodzenia na rzecz pracownika. Wskazać jednak należy, że uzależnianie wypłaty wynagrodzenia za pracę od finansowego sukcesu firmy nie jest dopuszczalne. Sądy wielokrotnie wskazywały, że byłoby to przerzucaniem na pracowników ryzyka ekonomicznego, które z woli ustawodawcy obciąża wyłącznie pracodawcę, albowiem ten ostatni jako profesjonalista i w związku z tym podmiot silniejszy od pracownika w ramach stosunku pracy, obciążony jest dodatkowymi obowiązkami jak i dodatkowym ryzykiem w związku z prowadzoną działalnością. Pracownik natomiast, jako jednostka słabsza w stosunku pracy, objęta jest przez ustawodawcę szczególną ochroną. Jeśli jednak pracodawca w formalny sposób ogłasza upadłość, wtedy niezaspokojone świadczenia pracowników będą wypłacone ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wynagrodzenie za pracę, niezawiniony przestój, czas zwolnienia od pracy, innej usprawiedliwionej nieobecności oraz wynagrodzenie chorobowe i urlopowe są zaspokajane za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające datę wystąpienia niewypłacalności pracodawcy albo za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające ustanie stosunku pracy (jeżeli przypada ono w czasie nie dłuższym niż 9 miesięcy przed wystąpieniem niewypłacalności pracodawcy). Na takich samych zasadach są też uiszczane dodatki wyrównawcze oraz składki należne od pracodawcy.

Warto dodać, że ochrona wynagrodzenia pracowników przysługuje nie tylko w sytuacji, gdy sąd postanawia o upadłości pracodawcy, ale także – zgodnie z art. 8a ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy – w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę, trwającego dłużej niż 2 miesiące. Dotyczy to pojawiających się ostatnio sytuacji, w których np. zarząd spółki, będącej pracodawcą, krótko mówiąc „znika”. W takim przypadku, na wniosek pracownika, marszałek województwa wypłaca zaliczkę na poczet niezaspokojonych przez pracodawcę roszczeń pracowniczych w kwocie zaległych świadczeń, nie wyższej jednak niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. We wniosku pracownik musi złożyć oświadczenie o pozostawaniu w stosunku pracy z danym pracodawcą, rodzaju niezaspokojonych roszczeń pracowniczych i ich wysokości oraz uprawdopodobnić wystąpienie niewypłacalności pracodawcy lub dowieść złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy.

Scroll to top

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce.