Odpowiedzialność za psa

Odpowiedzialność za zwierzę ponosi jego „właściciel”, stąd zobowiązany jest on nie tylko do zapewnienia zwierzęciu właściwych warunków bytowania, ale także do należytego sprawowania nad nim opieki, aby zwierzę nie stanowiło zagrożenia dla innych zwierząt, osób, czy mienia.

Zgodnie z art. 431 kodeksu cywilnego, ten, kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, zobowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez te zwierzę szkody niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Przepis ten dotyczy w zasadzie wszystkich zwierząt domowych, w tym także żyjących w gospodarstwach rolnych, a osoba, która je „chowa lub się nimi posługuje” oznacza wszelkie przypadki władztwa faktycznego nad zwierzęciem. Nie chodzi przy tym o faktyczny nadzór człowieka, odpowiedzialność jest bowiem przewidziana także zawierzę, które się zabłąkało lub uciekło.

Odpowiedzialność ta dotyczy jednak wyłącznie przypadków, gdy zwierzę spowodowało szkodę „własnym popędem”, a więc spontanicznie, niezależnie od dyspozycji wydawanych mu przez człowieka. Natomiast przepis art. 431 k.c. nie znajdzie zastosowania do szkód wyrządzonych przez człowieka, który użył zwierzęcia jako narzędzia do wyrządzenia szkody (np. poszczuł psa, aby ten rzucił się na poszkodowanego i go pogryzł). W przypadkach intencjonalnego kierowania zwierzęciem dla wyrządzenia szkody stosuje się regulację ogólną, czyli art. 415 k.c. Wtedy właściciel zwierzęcia nie odpowiada za zachowanie zwierzęcia, ale za zachowanie własne, jakby to on wyrządził szkodę.

Jeśli więc sąsiad spuszcza psa z łańcucha, a pies biega po cudzej nieruchomości i wyrządza tym szkodę, właściciel tej nieruchomości może domagać się odszkodowania od sąsiada – właściciela psa.

Dodać należy, że odpowiedzialność za szkodę dotyczy nie tylko szkody w mieniu np. podarcie ubrania, ale także szkody w postaci uszkodzenia ciała np. pogryzienie czy zarażenie chorobą. Zgodnie zaś z art. 444 kodeksu cywilnego, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Dodatkowo, poszkodowany może domagać się w tym przypadku także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Spowodowanie uszczerbku na zdrowiu, choćby nieumyślnie, stanowi również przestępstwo.

Odpowiedzialność za zwierzę przewiduje także kodeks wykroczeń, w którym w art. 77 i 78 przewidziano karę grzywny do 250 zł dla osoby, która nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, oraz karę grzywny do 1000 zł lub nagany dla osoby, która przez drażnienie lub płoszenie doprowadza zwierzę do tego, że staje się niebezpieczne.

Dla zaistnienia wykroczenia z art. 77 kodeksu wykroczeń istotne jest, by sprawca swoim postępowaniem nie zachował zwykłych lub nakazanych środków ostrożności. Zwykłych, a więc tradycyjnych, przyjętych zwyczajowo, naturalnych dla trzymania danego gatunku zwierzęcia, dodatkowo uzależnionych od jego cech osobniczych i ewentualnego, potencjalnego zagrożenia. W przypadku nakazanych środków chodzi o te sposoby ostrożnego postępowania, które dla zwierząt zostały określone w obowiązujących przepisach prawa.

W przypadku właścicieli psów chodzi o ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w której przewidziano szereg obowiązków dla właścicieli zwierząt domowych. Np. zakazane jest trzymanie zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu. Z kolei prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia wydanego przez właściwy organ. Zabronione jest również puszczanie psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna, chyba że dotyczy to terenu prywatnego, o ile teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście. Ten, kto narusza określony zakaz, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie praw zwierząt, podlega karze aresztu lub grzywny.

Wydaje się więc, że sąsiad, który puszcza swojego psa z łańcucha w ten sposób, że pies może biegać gdzie chce, bez możliwości jego kontroli, nie tylko po prywatnym terenie właściciela psa, w tym po nieruchomości należącej do osób innych niż sam właściciel psa, może stanowić wykroczenie z art. 77 kodeksu wykroczeń, jak również z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie praw zwierząt. W tej sytuacji pozostaje złożyć odpowiednie zawiadomienie na Policję lub do Straży Miejskiej, które mają uprawnienia do nałożenia mandatu karnego na sprawcę wykroczenia.

Scroll to top

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce.